Witamy na mojedna.com.pl:

Stronie poswięconej kodowi DNA, badaniom nad nim i sposobami
wykorzystania wiedzy na temat kodu w ochronie naszego zdrowia.

Czym jest DNA?


Biologiczna Enigma

DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, to klucz do zrozumienia funkcjonowania ludzkiego ciała zgromadzony w jądrach komórkowych, a w niektórych wypadkach również w mitochondriach. Wspomniany polimer jest jak maszyna szyfrująca. Złamanie rządzącego nią kodu przyczyniło się do zmniejszenia ryzyka zachorowalności na wiele chorób oraz pomogło zniwelować ich skutki uboczne.

Odkrycie DNA

Kwas deoksyrybonukleinowy został odkryty w 1869 r. przez Fryderyka Mieschera. Przez ponad sto lat nie wiedziano jednak, co zrobić z nowo pozyskaną wiedzą. Naukowcy bezskutecznie próbowali poznać budowę DNA. Dopiero James Watson i Francis Crick osiągnęli sukces w tej dziedzinie. Zaproponowali model podwójnej helisy, który udało im się wyselekcjonować dzięki zdjęciom rentgenowskim wykonanym przez Rosalinda Franklina oraz Maurice'a Wilkinsa.

Budowa DNA


Kwas deoksyrybonukleinowy składa się z 3 elementów. Pierwszym z nich jest cukier pięciowęglowy, drugim reszta kwasu fosforowego. Trzeci komponent układanki stanowią zasady azotowe. Są to tzw. puryny: guanina, adenina, tymina i cytozyna. Cząsteczka kwasu deoksyrybonukleinowego składa się z nici, które niczym sprężyny wiją się wokół wspólnej osi. Spajające je wiązania wodorowe występują zawsze pomiędzy adeniną a tyminą oraz guaniną i cytozyną. Ten niezmienny schemat budowy DNA, badacze nazwali zasadą komplementarności.

Podstawowe rodzaje DNA

Dorobek naukowców w dziedzinie genetyki należy uznać za tym większy, że tak naprawdę badają oni nie jeden kwas deoksyrybonukleinowy, ale różne jego odmiany. Są one zróżnicowane ze względu na pochodzenie w czasie, strukturę oraz funkcję. Warto podkreślić, iż pomimo że większości z nas DNA kojarzy się z wirującymi wokół siebie spiralami, występuje również odmiana tego kwasu, nosząca nazwę ssDNA, składająca się z pojedynczej nici. Pojawia się ona w naszym organizmie pod wpływem wzrostu temperatury lub w momencie gdy zachodzi replikacja jednostki genetycznej lub jej transkrypcja, czyli przekazanie informacji zawartej w cząsteczce na kwas rybonukleinowy, tzw. RNA
Najbardziej znane i zarazem najważniejsze dwuniciowe DNA to:

  • B-DNA,
  • A-DNA,
  • Z-DNA.

Ostatnia z tych odmian jest lewoskrętną. Wspomniane rodzaje kwasu deoksyrybonukleinowego różnią się pomiędzy sobą średnicą helisy (struktury przestrzennej DNA). Forma B-DNA uchodzi za najczęściej występującą. Rozwojowi A-DNA sprzyja natomiast środowisko bogate w dodatnie jony sodu oraz potasu.

Ze względu na funkcję wyróżniamy następujące kategorie kwasu deoksyrybonukleinowego: mDNA, mtDNA, cDNA oraz chlDNA. Pierwsza i druga z nich występuje w mitochondrium. Stosuje się je w medycynie sądowej oraz w genetyce populacyjnej. Dzięki tej ostatniej dziedzinie wiedzy udało się m.in. oszacować pochodzenie mitochondrialnej Ewy, kobiety, która dała początek rasie ludzkiej.

Czy znana jest dokładna mapa ludzkiego DNA?

W 1990 r. rozpoczął się projekt badawczy Human Genom Project mający na celu poznanie sekwencji wszystkich zasad budujących genom ludzki. Poszukiwania zakończono sukcesem już w 2003 r. Na tak szybkie tempo prac wpłynęła rywalizacja pomiędzy naukowcami rządowymi a badaczami wchodzącymi w skład prywatnej firmy Celera Genomics. Nie był to jednak koniec działań podjętych przez genetyków. Po odtworzeniu sekwencji udało im się również rozszyfrować znaczenie tysięcy niezrozumiałych początkowo kombinacji zasad azotowych.

Efekty ich pracy skróciły czas walki z wieloma chorobami oraz dały możliwość ulepszania ludzkiego DNA, co z jednej strony budzi zachwyt i nadzieję, z drugiej nieco przeraża... Należy jednak pamiętać, że wszystko jest dla ludzi, jeśli tylko będą umieli z tego skorzystać.

Badania genetyczne


Dosyć ciężko stworzyć precyzyjną definicję badań DNA. Uproszczając tę kwestię, można stwierdzić, że termin ten odnosi się do zabiegów polegających W 1990 r. rozpoczął się projekt badawczy Human Genom Project mający na celu poznanie fragmentu kwasu deoksyrybonukleinowego lub RNA.

Testy DNA pozwalają ustalić:

  • występowanie w organizmie zmutowanego genu powodującego choroby,
  • stopień pokrewieństwa pomiędzy dwoma osobami,
  • kto przebywał na miejscu zbrodni i jaki był jego udział w zajściu.

Do podstawowych zalet badań genetycznych należą: czułość, pewność oraz, w przypadków testów chorobowych, możliwość precyzyjnego określenia wirusa, który nas zaatakował. Pierwsza z wymienionych cech odnosi się do faktu, że testy DNA uchodzą za metodę diagnostyczną dającą szansę wczesnego odkrycia czynnika chorobotwórczego. Wykonując badania genetyczne, unikamy też ewentualności zajścia tzw. okienka serologicznego. Mianem tym określa się czas od zakażenia do wytworzenia zwalczających infekcję przeciwciał. Większość metod posiada tę wadę, że w opisanym okresie nie jest w stanie wykazać rozwoju wrogich dla naszego organizmu wirusów lub bakterii. Testy DNA są natomiast nastawione na wychwytywanie patogenu a nie przeciwciał.

Kiedy wykonać badania?

Wykonanie opisanych badań zaleca się m.in. przed oraz w trakcie ciąży. W obu wypadkach dają one możliwość upewnienia się, że dziecko nie zachoruje na chorobę genetyczną lub podjęcia właściwych działań jeszcze w momencie, gdy maluch znajduje się w brzuchu matki. Ponadto, badania genetyczne należy wykonać gdy:

  • rodzicielka ma ponad 35 lat,
  • wśród krewnych pojawiały się przypadki zachorowań na przypadłości związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem kwasu DNA lub na nowotwory,
  • kobieta urodziła wcześniej chore dzieci,
  • doszło u niej do poronienia po 28 tygodniu ciąży.

Wskazaniem do badań może być również występowanie cukrzycy tuż po okresie zapłodnienia.

Testy genetyczne warto wykonywać nie tylko po to, aby chronić potencjalne potomstwo, ale również samych siebie. Niewiele osób wie, że dają one możliwość określenia prawdopodobieństwa zachorowania na nowotwór. Dzięki nim możemy dowiedzieć się, czy pojawiły się u nas mutacje wywołujące raka jajników, jelita grubego, oka (siatkówczaka), piersi, prostaty, tarczycy, nerek oraz skóry.

Istnieje wiele objawów wskazujących na to, że możemy cierpieć na jakąś chorobę genetyczną. Czasami zwykłe przemęczenie stanowi wskazanie do testów DNA. Jeśli nie potrafimy racjonalnie wytłumaczyć przyczyn złego samopoczucia, należy zwrócić się do lekarza.

Jak i gdzie zrobić testy?

Testy, do których potrzebna jest próbka naszej śliny lub krwi, można wykonać w prosty sposób bez opuszczania domu. Część firm wychodzi naprzeciw wymaganiom klientów i wysyła na wskazany przez nich adres zestaw do pobrania materiału genetycznego. Cena przykładowego badania DNA pozwalającego określić ryzyko zachorowania na nowotwór piersi wynosi ok. 300 złotych. Okres oczekiwania na wyniki szacuje się na 2 tygodnie. Jeśli mamy wątpliwości, czy nie popełnimy błędu podczas pobierania materiału, możemy udać się do poradni genetycznej. Listę tego typu instytucji znajdziemy bez trudu w Internecie. Skierowanie od lekarza uprawnia do wykonania testów DNA w ramach funduszu NFZ. Również badania prenatalne, jeśli istnieją do nich wskazania, są bezpłatne.

Inne zastosowanie badań DNA

Sekwencjonowanie DNA, umożliwiające poznanie kolejności nukleotydów w podwójnej helisie kwasu deoksyrybonukleinowego, pozwoliło na ingerencję w zakresie budowy organizmów, co doprowadziło do powstania żywności modyfikowanej genetycznie - e-biotechnologia.pl/Artykuly/zywnosc-genetycznie-modyfikowana/. Ma ona co prawda wielu przeciwników, ale część z nich nie ma pojęcia, z czym tak naprawdę walczy. Jeśli przyjrzymy się śladom dawnej ludzkiej egzystencji, np. obrazom z XVII w., zauważymy, że znajdujące się na nich owoce nie wyglądają tak jak te, które spożywamy dzisiaj. Wbrew pozorom nie jest to wcale wpływ naturalnej ewolucji. W dużej mierze zaobserwowane zmiany powstały na skutek ingerencji człowieka. Wniosek nasuwa się sam: od dawna przekształcamy to, co powinno być idealnym dziełem boskim. Teraz jednak, dzięki sekwencjonowaniu DNA i badaniom genetycznym, posiadamy ku temu stosowną wiedzę.

Mutacje i choroby


Mutacje genetyczne

Termin „mutacje genetyczne” po raz pierwszy został użyty przez Hugo de Vriesa’e na przełomie XIX i XX wieku. Zwrot ten odnosi się do zmian w obrębie materiału genetycznego. Modyfikacja może być dokonana na skutek oddziaływań zewnętrznych (czynniki ją tworzące noszą miano mutagenów) takich jak:

  • promieniowanie,
  • wysoka temperatura,
  • środki chemiczne (np. kwas azotowy powoduje przemianę cytozyny w uracyl, a alkaloidy zaburzają proces rozchodzenia się chromosomów podczas podziału),
  • czynniki metaboliczne.

Niektóre mutacje genetyczne zachodzą spontanicznie, w wyniku błędnej polimerazy DNA.

Samo w sobie omawiane zjawisko nie jest złe. Wiele z gatunków ewoluuje, aby przystosować się do nowo zastanych warunków. To właśnie mutacje umożliwiły przejście od prostych, jednokomórkowych tworów do wyspecjalizowanych i zróżnicowanych organizmów. Część z modyfikacji jest niezauważalna i prowadzi jedynie do łagodnej, niegroźnej zmiany w obrębie fenotypu (nazwa ta definiuje zespół cech anatomicznych i morfologicznych organizmu). Zdarzają się jednak przypadki, gdy mutacje stają się przyczyną chorób genetycznych.

Choroby genetyczne

Lekarze szacują, że choć wspomniane schorzenia są rzadkością w skali świata, to w samej Europie zapada na nie ok. 30 milionów ludzi. Przypadłości te możemy podzielić na te wywołane mutacjami chromosomowymi oraz genowymi.

Jedną z tego typu chorób jest zespół Downa - www.zespoldowna.info. Dotyczy on jednego przypadku na 600 urodzeń. Pojawia się wtedy gdy w organizmie rozwinie się dodatkowy chromosom w 21 parze alleli. Ryzyko wystąpienia tej choroby genetycznej zwiększa się wraz z wiekiem matki. Nie wykazano natomiast korelacji pomiędzy liczbą lat ojca i ilością przebytych ciąż. Niemowlęta cierpiące na wskazaną chorobę są zazwyczaj wyjątkowo spokojne i w umiarkowanym stopniu reagują na bodźce zewnętrzne. Typowymi dla schorzenia objawami fizycznymi są:

  • mała głowa,
  • spłaszczone czoło,
  • skośne oczt,
  • duży język niemieszczący się w obrębie jamy ustnej.

Dzieci chorujące na zespół Downa zapadają na ostre białaczki oraz często cierpią na wady serca. Opisana mutacja zazwyczaj prowadzi do przedwczesnej śmierci nosiciela dodatkowego chromosomu.

Inną chorobą powstającą na skutek modyfikacji genetycznych jest zespół Klinefeltera. Schorzenie to pojawia się gdy w kariotypie mężczyzny (zestawie chromosomów charakterystycznych dla danego człowieka) istnieje dodatkowy chromosom X. W okresie dojrzewania opisana mutacja genetyczna objawia się nietypowym rozwojem narządów płciowych oraz wzrostem gruczołów piersiowych. W wyniku opisanych modyfikacji ciało nabiera cech eunuchoidalnych. Chociaż życie płciowe takich jednostek może przebiegać normalnie, zauważa się u nich cechy niedorozwoju umysłowego. Skutki opisanej mutacji genetycznej próbuje się pokonać, podając pacjentowi testosteron.

Chorobą genetyczną związaną z modyfikacją genową jest np. mukowiscydoza. Warto o niej wspomnieć, bo jest najczęstszym schorzeniem tego typu zdiagnozowanym u ludzi. Dolegliwość występuje w wyniku modyfikacji jednostki CFTR. Dziedziczy się ją autosomalnie recesywnie, co oznacza, że oboje rodziców musi posiadać wrogą mutację. Powoduje ona produkowanie nadmiernej ilości śluzu, co powadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu większości organów posiadających te gruczoły. Mukowiscydoza wpływa niekorzystnie na działanie układu oddechowego oraz trzustki. Naukowcy twierdzą, że 1 na 25 osób jest obecnie nosicielem tej choroby genetycznej. Jeśli schorzenie zostanie rozpoznane u dziecka, lekarz może zaproponować jego rodzicom leczenie prenatalne w przypadku kolejnej ciąży. Mukowiscydoza jest chorobą nieuleczalną, można jedynie łagodzić jej objawy.

Dolegliwości opisane do tej pory wykrywa się, gdy nosiciel wadliwych genów jest jeszcze młody. Wiele schorzeń diagnozuje się jednak w późnym wieku. Należą do nich celiakia (nietolerancja glutenu) oraz hemochromatoza (nadmierne wchłanianie żelaza). Objawy pierwszej z wymienionych chorób można rozpoznać już u dziecka, ale zazwyczaj dolegliwość występującą u 1 % populacji, wykrywa się dopiero gdy nosiciel ma 40-50 lat. Hemochromatoza często przebiega w sposób niezauważalny dla chorego. Uaktywnia się w podobnym wieku co celiakia, gdy zainfekowane przez nią narządy, w tym wątroba, są już w znacznej mierze zniszczone. Wspomniane choroby genetyczne prowadzą do przedwczesnej śmierci nosiciela. Mogą być również przyczyną rozwoju wielu nowotworów.

Kwas peptydonukleinowy - terapie przyszłości


W żargonie naukowym mawia się, że kwas peptydonukleinowy, w skórce PNA, jest analogiem łańcuchów DNA i RNA, tyle że zbudowanym, jak wskazuje jego nazwa, z polinukleotydów. Kwas ten jest w stanie wiązać się z wspomnianymi DNA i RNA, przez co wykorzystuje się go coraz częściej w ramach eksperymentalnych kuracji. Charakterystyczną cechą tego kwasu jest brak obecności ujemnie naładowanych reszt kwasu foliowego w szkielecie cząsteczki. A do czego wykorzystuje się ten kwas?

Zastosowanie kwasu peptydonukleinowego

Dzięki temu, iż kwas ten może wchodzić w relacje z kwasami nukleinowymi, możliwe jest wykorzystywanie tych połączeń w terapii genowej, jednak jest to dopiero pomysł, który sprawdzany jest w eksperymentach, jeszcze nie opracowano kuracji, która byłaby dopuszczona do użytku. Środowisko naukowe uważa, że kwas ten może być wykorzystywany do "naprawy" uszkodzonych w wyniku choroby czy wadliwych od początku genów, co jest przyczyną bardzo wielu chorób. Bez wątpienia więc opracowanie takiej kuracji z użyciem kwasu pepytodonukleinowego dawałoby nadzieję na wyleczenie wielu chorób, na które obecnie nie ma skutecznego lekarstwa, także dlatego, iż różne odmiany chorób genetycznych są stosunkowo rzadkie i opracowywanie dla każdej z nich osobnej terapii byłoby bardzo czasochłonne i kosztowne. Na tym nie koniec.

Przeciw bakteriom

Za pomocą nowatorskiej kuracji genowej naukowcy mają zamiar nie tylko leczyć choroby krwi czy inne schorzenia powodowane przez mutacje genowe. Kwas PNA posiada także zdolność wiązania bakterii, a więc być może już niebawem możliwe będzie wykorzystywanie go w celach probiotycznych, do wzmacniania odporności i redukowania rozmaitych chorób powstających na skutek dostających się do organizmu bakterii. Zastosowanie tego kwasu na pewno byłoby dla organizmu bezpieczniejsze niż stosownie antybiotyków, które wprawdzie zwalczają bakterie, ale też upośledzają naturalne zdolności obronne organizmu, przez co ich częste stosowanie może poważnie zaszkodzić organizmowi.

Czym jest RNA?


Każda informacja o budowie i funkcjonowaniu organizmu zapisana jest w jego kwasie nukleinowym - DNA, który tworzy chromosomy, a ściślej - budujące je geny. DNA jest zatem nośnikiem informacji genetycznej, zaś na drodze między nim a syntetyzowanymi ostatecznie białkami stoi RNA. Czym jest kwas rybonukleinowy?


RNA budowa cząsteczki

Cząsteczki RNA to polimeyr zbudowane z liniowych, nierozgałęzionych łańcuchów, zwanych nukleotydami. Nukleotydy połączone są wiązaniami fosfodiestrowymi. Każdy nukleotyd zbudowany jest z trzech mniejszych jednostek:

  • części cukrową utworzonej przez rybozę
  • grupy fosforanowej
  • zasady azotowej: zasady purynowe to adenina i guanina, zaś pirymidynowe - uracyl i cytozyna; łączą się one komplementarnie między sobą - adenina może tworzyć parę z uracylem podwójnym wiązaniem wodorowym, a guanina z cytozyną potrójnym wiązaniem wodorowym;

Z racji słabej siły wiązania fosfodiestrowego i jego niewielkiej stabilności, polimery RNA - w przeciwieństwie do bardzo długich cząsteczek DNA - składają się maksymalnie z kilku tysięcy nukleotydów.


Rodzaje RNA

Wszystkie rodzaje komórkowego RNA syntetyzowane są z udziałem polimerazy RNA na bazie matrycy DNA. Najczęściej budowa RNA przybiera postać jednoniciową, jednak często spotykane są rejony o budowie dwuniciowej, przyjmujące konformacje typu spinki do włosów. Wielkość cząstki RNA wahać się może od kilkudziesięciu nukleotydów do kilku tysięcy.


Jakie rodzaje RNA można wyróżnić?

  • tRNA, czyli transportowy RNA pełni rolę cząsteczki adaptorowej w procesie biosyntezy białka; to tu przyłącza się aminokwas, kierowany następnie do tzw. antykodonu, czyli rejonu rozpoznawania matrycy
  • mRNA to matrycowy (informacyjny) RNA, zawierający trójki nukleotydów zwane kodonami, rozpoznające antykodony; dzięki temu w procesie translacji powstaje właściwa sekwencja peptydu
  • rRNA to rybosomalny RNA, stanowiący 80% komórkowej zawartości RNA
  • heterogenny jądrowy RNA (hnRNA lub pre-mRNA) to produkt transkrypcji DNA, który jest następnie przetwarzany do mRNA
  • mały jądrowy RNA (snRNA)
  • mały jąderkowy RNA (snoRNA) – wpływa na modyfikację pre-mRNA,
  • mały cytoplazmatyczny RNA (scRNA).

Częste nowotwory mężczyzn


Najczęściej występujące rodzaje nowotworów u mężczyzn

Choć niegdyś mówiło się głównie o nowotworach dotykających kobiety, w grupie zachorowań znajdują się także panowie. Nowotwory mężczyzn, głównie złośliwe, zdiagnozowane zbyt późno, odbierają szanse na utrzymanie zdrowia, powodując szybką i bolesną śmierć.

U panów najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych pozostają przypadki nowotworu raka płuc. Te stanowią nierzadko nawet więcej niż 1/3 ogólnych zachorowań nowotworowych. Na drugim miejscu w klasyfikacji znajdują się nowotwory raka jelita grubego, kolejno zaś: żołądka, rak prostaty oraz rak pęcherza moczowego.

Kto znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka?

Grupa podwyższonego ryzyka dotyka tych mężczyzn, którzy mają w rodzinie kogoś, kto w młodym wieku zachorował na raka. Podobnie jest w przypadku, gdy zachorował ktoś z bliskiej rodziny ojca lub matki. Ryzyko wystąpienia nowotworu zwiększa się również w sytuacji, gdy w rodzinie nowotwory złośliwe występowały wielopokoleniowo lub występowały w postaci obustronnej. Istotną kwestią pozostaje również wystąpienie zaburzeń genetycznych u kogoś z bliskich.

Badania genetyczne dla właściwej wiedzy

Nawet nie posiadając odpowiedniego skierowania, można zgłosić się do poradni genetycznej lub wykonać badania genetyczne na nowotwory u mężczyzn na zdrowegeny.pl. To szczególnie ważne wówczas, gdy w rodzinie występował już rak w różnorodnych postaciach, szczególnie u osób młodych. Poradnie genetyczne funkcjonują przy większości ośrodków onkologicznych w Polsce. To miejsca, gdzie można wykluczyć bądź potwierdzić występowanie uszkodzeń genetycznych, a przez to, skutecznie i odpowiednio wcześnie rozpocząć leczenie. Regularne badania mogą zapobiec wystąpieniu nowotworów bądź złagodzić ich przebieg. U mężczyzn bardzo ważne pozostaje kontrolowanie poziomu PSA, regularnego wykonywanie RTG płuc, kolonoskopii czy badań na krew utajoną w kale. Pamiętać należy bowiem, że odpowiednio dobrana profilaktyka, wykonywana w równych odstępach czasu, sprzyja zdrowiu i lepszego ogólnej kondycji fizycznej i psychicznej. Przy czym samoświadomość mężczyzn powinna rosnąć w siłę. By zapobiegać chorobom, które zabierają piękno, młodość i życie.

Częste nowotwory kobiet


Najczęściej występujące rodzaje nowotworów u kobiet

Rak jajnika

Rak jajnika należy do najtrudniejszych do wykrycia nowotworów. Zwykle pacjentki dowiadują się o jego istnieniu przypadkowo podczas kontrolnej wizyty u lekarza ginekologa. Objawy raka jajnika są mało charakterystyczne i nie daje on prawie żadnych objawów dopóki nie zacznie się rozrastać poza jajniki. O chorobie może świadczyć przedłużająca się niestrawność, wzdęcia i brak apetytu. W bardziej zaawansowanym stadium dochodzą nudności, wymioty, zaparcia, wodobrzusze, parcie na pęcherz czy obrzęk nóg. Krwawienie z dróg rodnych występuje niezwykle rzadko.

Badania kontrolne i profilaktyka raka

Aby wykryć nowotwór w jak najwcześniejszym stadium każda kobieta powinna co roku poddawać się rutynowemu badaniu. Jeżeli podczas takiej wizyty ginekolog zauważy coś niepokojącego zleci dodatkowe badanie USG. W przypadku potwierdzenia guza następuje dalszy ciąg badań mających na celu potwierdzenie rodzaju zmiany. W przypadkach łagodnych zwykle zleca się kilkumiesięczne leczenie farmakologiczne i po upływie określonego czasu wykonuje się badanie kontrolne. Czasami nawet małe i niegroźne zmiany usuwane są operacyjnie.

Nowotwór jajnika zwykle atakuje starsze kobiety chociaż wiek nie jest tutaj jedynym wyznacznikiem. Nie jest do końca znane podłoże choroby. Wiadomo, że jeżeli ktoś w rodzinie chorował na raka jajnika to prawdopodobieństwo jest duże. Im bliższe pokrewieństwo tym większe ryzyko zachorowania.

Rak szyjki macicy: objawy

Jednak najczęściej spotykanym i najgroźniejszym jest rak szyjki macicy rokowania są złe, ponieważ w Polsce umiera z tego powodu pięć kobiet dziennie. Statystyki są porażające, tym bardziej, że w początkowym stadium choroby jest on w zupełności wyleczalny. Wystarczy poddawać się regularnym badaniom kontrolnym przed wystąpieniem objawów świadczących o zaawansowanej chorobie. Nowotwór szyjki macicy wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego. Leczenie tego schorzenia jest uzależnione od ogólnego stanu zdrowia pacjentki, stopnia rozwoju choroby oraz wieku. Chemo lub radioterapia jest skuteczną metodą leczenia, a wykrycie nowotworu jest możliwe po badaniu cytologicznym.

Ewolucja człowieka


Ewolucja w kontekście genetycznym

Teoria ewolucji człowieka, skupiająca się na podłożu genetycznym zmian zachodzących w populacji osobniczej jest najbardziej popularną we współczesnym świecie naukowym. Podkreśla ona zależność aktualnej specyfiki form żywych od prostszych organizmów, żyjących dawniej. Na bazie ich materiału genetycznego następuje rozwój poszczególnych populacji. Ewolucja człowieka stanowi więc proces, w którego przebiegu odbywa się dziedziczenie genów przez poszczególne jednostki - według teorii ewolucji genetycznej, człowiek współczesny wywodzi się od osobników, żyjących w Afryce około 200 tysięcy lat temu. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni aktualnie zasiedlający Ziemię posiadają źródło swojego istnienia w populacji tamtego okresu.

Pierwszy przedstawiciel gatunku ludzkiego - kim była mitochondrialna Ewa?

Badania w dziedzinie inżynierii genetycznej trwają bezustannie, generując coraz nowsze odkrycia i zaskakujące informacje. W wyniku wnikliwej analizy DNA mitochondriów, pochodzących od osób ze zróżnicowanych grup etnicznych odkryto, że każdy rodowód żeński sprowadza się do wzoru genetycznego konkretnej kobiety. Żyła ona w Afryce dwieście tysięcy lat temu. Nie można jednak uznawać jej za pramatkę ludzkości i postać o charakterze mitycznym, gdyż razem z nią w tamtym okresie żyło mnóstwo kobiet i mężczyzn. To właśnie po nich żyjący aktualnie ludzie dziedziczą geny.

Dociekanie źródeł współczesnej ludzkości

W rozważaniach na temat dziedziczonych genów oraz migracji grup populacyjnych, mających miejsce setki tysięcy lat temu, pomocne okazuje się wykorzystanie tak zwanej haplogrupy. Pozwala ona na śledzenie sposobu przemieszczania się populacji, z czego z kolei można wnioskować o istnieniu pierwszych przedstawicieli gatunku ludzkiego oraz miejsc ich życia na świecie. Haplogrupa odnosi się do genów męskich i żeńskich - wynikiem jej badania było odkrycie wspomnianej mitochondrialnej Ewy oraz Y-chromosomalnego Adama. Uznaje się, że przodek patrylinearny w linii ojcowskiej żył ponad 300 tysięcy lat temu, jednak weryfikacja dokładnego czasu jego życia nie została ostatecznie potwierdzona.

Dzięki osiągnięciom współczesnej genetyki, możliwe staje się więc ustalenie orientacyjnych granic życia wspólnych przodków ludzkości. Wydaje się, że podobne odkrycia stanowią wyjątkowo rozwojowe sukcesy, dzięki którym w logiczny i klarowny sposób można uzasadnić przebieg ewolucji człowieka. Genetyka jest więc niezbędną dziedziną wiedzy, ułatwiającą współczesnym ludziom odnalezienie odpowiedzi na egzystencjalne pytania - sprecyzowanie źródła własnego istnienia wydaje się bowiem istotne dla wielu osób.

Skontaktuj się z nami


Masz pytania? Wyslij do nas wiadomość!

Copyright © 2015 Ascend. Design by TemplateGarden